26.06.2024
Инсоният таррақиётнинг янги-янги чўққиларини забт этмоқда. Бироқ жаҳонда халқлар, миллатлар келажагига таҳдид туғдирувчи бир қанча омиллар ҳамон сақланиб колмоқда. Ана шундай хатарлардан бири гиёҳвандлик балосидир. Гиёҳвандлик балоси бугунги кунда дунё жамоатчилигини ташвишга солаётган глобал масалалардан биридир. Бежиз унга “аср вабоси”, “умр заволи”, “ажал тўри”, деб таъриф беришмайди. Гиёҳванд моддаларни салбий ҳусусияти шундаки, уларни бир марта ҳидлаб ёки татиб кўрган шахсда мойиллик пайдо бўлади. 2 – 3 марта истеъмол қилиш эса уни гиёҳванд моддага боғланиб, истеъмол этмаса туролмайдиган ҳолатга дучор этади. Руҳий ўзгаришлар: уйқусизлик, хотира пасайиши, бош оғриғи, асабийлашиш, кайфиятнинг бузилиши, жаҳлдорлик, чарчаш, фикрнинг тарқоқлиги ва бошқа асаб тизимидаги ўзгаришлар (ўзи билан ўзи гаплашади, алаҳсирайди, ўқишга, ишга лаёқатсиз бўлиб қолиш) кузатилади. Моддий ва маънавий қашшоқликка юз тутиб, охири руҳий хасталикка чалинади. Аста - секин истеъмол миқдори ортади. Шунга қўра, организм ҳам касалланиб боради. Бир сўз билан айтганда, қисмати ўлим билан якун топади. Энг ачинарлиси, гиёхвандлик оғир жиноятларнинг содир этилишига, оилалар ва миллат генофондининг бузилишига саббаб бўлмоқда. Статистик маълумотларга кўра дунёда 500 миллиондан ортиқ одам гиёҳвандлик дардига йўлиққан. Унинг аксарият қисмини 30 ёшгача бўлганлар ташкил этмоқда. Бунинг оқибатида ҳар йили 200 мингдан ортиқ киши ҳаётдан кўз юмади. Шу билан бирга, жаҳонда содир этилаётган жиноятларнинг 57 фоизи гиёҳвандлар ҳиссасига тўғри келади. Бугунги кунда гиёҳвандлик – XXI асрнинг глобал муаммоларидан бирига айланиб улгурди. Ўрта асрларда инсоният ҳаётига жиддий хавф солган вабо ва ўлат каби офатлар бугунги цивилизация замонига келиб ўз ўрнини гиёҳвандлик иллатига бўшатиб берди, десак асло муболаға бўлмайди. Киши билиб-билмай бу кўчага кириб қолса, ўзининг тинч, фаровон ва бахтли ҳаётини қора зулматга айлантириши айни ҳақиқат. Гиёҳванд киши нафақат ўзига, балки яқинларига ҳам тўхтовсиз азоб беради. Ундан туғилажак фарзандлар эса ота-онасининг хатоси оқибатида бир умрга мажруҳлик қисматига мубтало бўладилар. Баъзан гиёҳвандлик қурбонига айланиб қолган инсонларнинг қисматини кўриб, уларга нисбатан нафрат, қаҳр ва раҳм туйғуларининг уйғониши табиий. Уларнинг қуриётган дарахт мисол умри эвазига айрим қора ниятли ёвуз кимсаларнинг ҳамёни қаппаймоқда. Одам қиёфасидаги бундай махлуқларнинг қора оғуни вояга етмаган ёшлар орасида тарқатиб, уни истеъмол қилишга тарғиб қилаётганига жим қараб туриб бўлмайди, албатта. Дунёқараши эндигина шаклланиб бораётган, бор куч-ғайратини фақат билим олишга, изланишга, ҳунар ўрганишга сарфлаши керак бўлган бир пайтда, ўсмирларни алдов йўли билан гиёҳвандлик қурбонига айлантираётган кимсалар озми? Қанчадан-қанча оилаларнинг ёстиғини қуритмоқда. Гиёҳвандликка қарши ҳар бир инсон ўзи курашмоғи, ташқи таъсирлардан ўзи ҳимояланмоғи лозим!!! Бу дарди бедаво иллатга чалинмаслик учун доимо ота - оналар, қўни - қўшнилар, тарбиячилар, устозлар ва албатта ёшларимиз ўзлари ниҳоятда сергак, огоҳ ва эътиборли бўлишлари талаб этилади!!!
Гиёхвандликка ружу қўйган ҳар бир киши ундан исталган пайтда воз кечаман, деб ўйлайди. Лекин бу балодан воз кечиш жуда қийин ва ҳавфли касаллик хисобланади, чунки бунинг учун инсондан катта куч ва ирода талаб қилинади. Ҳар бир йигит ва қиз маънан етук, жисмонан баркамол бўлса, зарарли одатлардан йироқ бўлса, ўз ирода кучини тарбиялай олса ва доимо мақсад сари интилган ёшлар бу гирдоб домига тушиб қолмайди. Шунингдек, ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини шакиллантириш зарурдир!!!
Бутун жамоатчиликни шу кунни нишонлашга жалб қилган ҳолда, гиёҳвандлик аср вабоси эканлигини ёшлар онгига сингдириш, зарарли одатларга қарши курашишга чақирамиз. Биз гиёҳвандликка қаршимиз!
Биз соғлом турмуш тарзи тарафдоримиз!!!!